laws.tehran.ir
شماره صدور(ابلاغ) : 160/2519/31198
تاریخ صدور(ابلاغ) : 1397/10/25


طراحي، پايش و اجراي نماهاي شهر تهران

مصوب 1397/10/23


مشاهده متن:
نوع سند:

نوع تصویر:
شماره صفحه
مشاهده همه تصاویر نسخه pdf (چاپ کلی)

طراحي، پايش و اجراي نماهاي شهر تهران

مقدمه:

در اجرای ماده‌واحده مصوبه «الزام شهرداری تهران به ارائه لایحه دستورالعمل ساماندهی نماهای شهر تهران» – ابلاغی به شماره 160/1886/6254 مورخ 1393/03/13 و در راستای تحقق آرمان‌های مندرج در چشم‌انداز و مفاد راهبردهای توسعه طرح جامع (راهبردی- ساختاری) شهر تهران مبنی بر ساماندهی و ارتقا هویت سیما و منظر شهری و همچنین ضرورت بهره‌گیری از تدابیر و ابزارهای لازم در فرآیند هدایت و کنترل طرح‌های نمای ساختمان‌ها در شهر تهران، مصوبه طراحی، پایش و اجرای نماهای شهر تهران که متضمن فرآیند کنترل و نظارت بر طراحی، پایش و اجرای نماهای شهر تهران می‌باشد، به شرح ذیل تصویب می‌شود.

ماده يكم (۱) تعاريف:

سیما و منظر شهری: محصول بر آمده از فیزیک شهر، رخدادهای شهر و فهم ساکنین از تعامل این دو عامل است. منظر شهر واقعیتی عینی است متشکل از توده‌های ساختمانی با نمای ابنیه، جریان زندگی در شهر، طبیعت شهر، دیدهای اصلی و کریدورهای مهم و امثال آن که به شکل‌گیری منظر شهری می‌انجامد. سیمای شهر واقعیتی ذهنی است که در ناخودآگاه انسان ثبت می‌شود.

نما: جداره خارجی ساختمان است که در معرض دید قرار دارد و اجزای آن حجم، فرم، سطوح باز و بسته و تقسیم‌کننده‌های عمودی و افقی است.

بناهای شاخص: بناهایی که به جهت فرم، کالبد، عملکرد، نوع مخاطب، مکان قرارگیری، ماهیت اجتماعی، فرهنگی و ویژگی‌های کیفی بر سیما و منظر پیرامون خود موثرند.

بناهای عادی: کلیه بناهایی که در گروه بناهای شاخص قرار نمی‌گیرند، بنای عادی هستند.

عملکرد فراشهری: عملکردهایی که حوزه نفوذ آنها فراتر از شهر تهران بوده و به سایر سکونت‌گاه‌ها نیز خدمت رسانی می‌کنند.

کمیته بناهای شاخص: کمیته بررسی حجم و نمای بناهای شاخص که در اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران مستقر است.

کمیته نمای منطقه: کمیته بررسی نمای بناهای عادی، مستقر در هر یک از مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهران

شورا: شورای اسلامی شهر تهران

دبیرخانه هماهنگی و نظارت بر کمیته‌های نما: این دبیرخانه وظیفه هماهنگی بین نمایندگان شورای اسلامی شهر تهران در کمیته‌های نما و نظارت بر کمیته‌های یاد شده را بر عهده دارد و در کمیسیون معماری و شهرسازی شورا مستقر است.

فرآیند بررسی نما: عبارت است از ارائه کامل مدارک لازم از سوی مالک و بررسی کمی و کیفی نماها، مطابق با وظایف تعریف شده، در کمیته بناهای شاخص و کمیته نمای منطقه.

ماده دوم (۲) متولى:

اداره کل معماری و ساختمان به نمایندگی از معاونت شهرسازی و معماری به عنوان متولی ساماندهی نمای بناهای شهر تهران ملزم به تشکیل ساختار دوبخشی کمیته بناهای شاخص و کمیته نمای منطقه برای بررسی و تأیید نمای بناها است. از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این مصوبه نمای کلیه ساختمان های شهر تهران باید به تأیید کمیته‌های یاد شده برسد.

ماده سوم (3) معيارهای طبقه بندی بناها:

بناهای شهر تهران به دو دوسته به شرح ذیل تقسیم بندی می‌شوند:

1-3- بناهای شاخص

بناهایی که به لحاظ کارکرد، کالبد و یا موقعیت مکانی اهمیت ویژه‌ای دارند. بناهای شاخص بر اساس معیارهای کمی و یا کیفی تشخیص داده می‌شوند که این معیارها در ادامه معرفی می‌شوند.

1-3-۱- معیارهای کمی تشخیص بناهای شاخص

معیارهای کمی، مشخصات کالبدی بنا (سطح اشغال، زیربنا و تعداد طبقات) و ضوابط زیرپهنه‌های طرح تفصیلی را شامل می‌شود. بناهایی که دارای هر یک از ویژگی‌های ذیل باشند، جزو بناهای شاخص هستند:

الف) ابنیه واقع در محورها و گستره‌های ارزشمند و ویژه شهری (زیر پهنه‌های r262 و r263 )

ب) ابنیه واقع در پهنه فعالیت (محورهای ویژه بلند مرتبه s121 و s122)

ج) ابنیه واقع در گستره‌های ویژه بلندمرتبه (s125)

د) ابنیه واقع در گستره‌ها و مراکز ویژه بلند مرتبه (s211)

ه) ابنیه واقع در گستره‌ها و مراکز تجاری، اداری و خدماتی با غلبه فرهنگی ( s222-s221 )

و) ابنیه واقع در گستره‌ها و مراکز تجاری، اداری و خدمات با عملکرد در مقیاس فرا منطقه‌ای (s212)

ز) ابنیه دارای طرح ویژه موضعی مصوب از کمیسیون ماده ۵

ح) ابنیه بلندمرتبه (دارای ۱۲ طبقه و یا بیشتر بر روی زمین)

ط) ابنیه دارای زیربنای ده‌هزار(۱۰۰۰۰) متر مربع یا بیشتر

ی) ابنیه با سطح اشغال پنج‌هزار (۵۰۰۰) متر مربع یا بیشتر

1-۳-2- معیارهای کیفی تشخیص بناهای شاخص

بناهای شاخص به لحاظ کیفی، آن دسته از بناهایی هستند که از نظر عملکرد یا مکان قرار گیری حائز اهمیت ویژه بوده و دارای ویژگی‌های ذیل می‌باشند:

الف) بناهای دارای عملکردهای با حوزه نفوذ فراشهری و یا دارای خصوصیت اجتماعی بارز.

ب) بناهایی که به لحاظ موقعیت قرارگیری ویژه هستند؛ از جمله بناهایی که در کریدورهای دید اصلی شهر (در نقاط انتهایی دید خیابان‌های شریانی و بالاتر و یا در میادین اصلی) قرار می‌گیرند.

2-3 بناهای عادی

کلیه بناهایی که در گروه بناهای شاخص قرار نمی گیرند، بنای عادی (غیرشاخص) محسوب می‌شوند.

ماده چهارم (4) مرجع بررسی و رسیدگی به نمای بناها:

نمای بناها حسب عادی و یا شاخص بودن آنها به ترتیب در کمیته‌های نمای مناطق و یا کمیته بناهای شاخص بررسی و رسیدگی خواهند شد.

الف) کمیته بناهای شاخص: حجم و نمای بناهای شاخص در کمیته‌ای که به همین نام در اداره کل معماری و ساختمان تشکیل می‌شود، بررسی خواهند شد.

اعضای کمیته بناهای شاخص:

1.معاون شهرسازی و معماری شهردار تهران یا مدیرکل معماری و ساختمان - عضو و رئیس کمیته

۲. یک نفر کارشناس اداره کل معماری و ساختمان - عضو و دبیر کمیته

٣. مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران یا معاون فنی و طرح‌های شهری ایشان

۴. مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی تهران با معاون پیشگیری ایشان

۵. نماینده شورا با تخصص معماری با طراحی شهری به پیشنهاد کمیسیون معماری و شهرسازی شورا - عضو ناظر کمیته (بدون حق رأی - تأیید کننده فرآیند)

۶. یک نفر حرفه‌مند متخصص معمار یا طراح شهری به پیشنهاد جامعه مهندسان مشاور ایران

۷. دو نفر از اساتید دانشگاهی- عضو هیأت علمی دانشگاه (یک نفر با تخصص معماری یا طراحی شهری و یک نفر متخصص در حوزه‌های فرهنگی، تاریخی) به پیشنهاد مدیرکل معماری و ساختمان

تبصره یکم (۱):

معاون شهرسازی و معماری منطقه‌ای که نمای مربوط به آن در کمیته بناهای شاخص در دست بررسی است، به منظور ارائه توضیحات و بدون داشتن حق رأی، در جلسه کمیته یاد شده شرکت می‌نماید.

تبصره دوم (۲):

حداکثر مدت عضویت ناظر شورا، اساتید دانشگاهی و عضو حرفه‌مند در کمیته بناهای شاخص، دو سال است.

تبصره سوم (۳):

ارجاع پرونده بناهای شاخص به لحاظ کمی باید به صورت الکترونیکی و در فرآیند سیستمی صورت گیرد. پرونده این بناها مستقیما، و بدون ارجاع به کمیته نمای منطقه، به کمیته بناهای شاخص ارسال می‌شود.

تبصره چهارم (4):

تشخیص بناهای شاخص به لحاظ کیفی در کمیته نمای منطقه صورت می‌گیرد. بعد از تشخیص شاخص بودن بنا به لحاظ کیفی پرونده آن، توسط معاون شهرسازی و معماری منطقه، به کمیته بناهای شاخص ارسال می‌شود.

تبصره پنجم (۵):

دبیرخانه کمیته بناهای شاخص در اداره کل معماری و ساختمان مستقر است.

تبصره ششم (۶):

انجام وظایف و مأموریت‌های این کمیته در ستاد و مناطق شهرداری با استفاده از ظرفیت‌های موجود صورت گیرد. جذب نیرو و تشکیل واحد سازمانی جدید به این منظور در هر دو سطح مذکور ممنوع است.

شرح وظایف کمیته بناهای شاخص:

الف- بررسی و اظهار نظر در زمینه فرم کالبدی و توده‌گذاری بناهای شاخص

ب- بررسی کیفی و اظهار نظر در خصوص طرح معماری نماهای اصلی و فرعی و جزییات اجرایی نمای بناهای شاخص

ج- بررسی انطباق نما با پلان بناهای شاخص

ب) کمیته نمای منطقه: نمای کلیه بناهای عادی در کمیته نمای مستقر در معاونت شهرسازی و معماری مناطق ۲۲گانه شهر تهران بررسی می‌شود.

اعضای کمیته نمای منطقه:

١. معاون شهرسازی و معماری منطقه- عضو و رئیس کمیته

۲. یک نفر کارشناس حوزه شهرسازی و معماری منطقه- عضو و دبیر کمیته (بدون حق رأی)

٣. یک نفر نماینده اداره کل معماری و ساختمان با تخصص معماری با طراحی شهری

۴. یک نفر نماینده‌ی کمیسیون معماری و شهرسازی شورا با تخصص معماری با طراحی شهری- عضو ناظر کمیته (بدون حق رأی- تأییدکننده فرآیند)

۵. دو نفر از اساتید صاحب‌نظر دانشگاهی (عضو هیأت علمی دانشگاه) با تخصص معماری با طراحی شهری، به پیشنهاد مدیرکل معماری و ساختمان

۶. یک نفر حرفه‌مند با تخصص معماری با طراحی شهری به پیشنهاد جامعه مهندسان مشاور ایران

تبصره یکم (۱):

حداکثر مدت عضویت ناظر شورا، اساتید دانشگاه و عضو حرفه‌مند در کمیته نمای هر منطقه، دو سال است. اشخاص یاد شده نمی‎توانند در دو دوره متوالی در کمیته نمای یک منطقه عضویت داشته باشند.

تبصره دوم (۲):

دبیر کمیته نمای منطقه بنا به پیشنهاد معاون شهرسازی و معماری منطقه و با حکم شهردار منطقه تعیین می‌شود.

تبصره سوم (۳):

احکام عضویت نماینده شورا، اساتید دانشگاه و عضو حرفه‌مند در کمیته بناهای شاخص و همچنین کمیته نمای منطقه، توسط معاون شهرسازی و معماری شهردار تهران صادر می‌شود.

تبصره چهارم (4):

برای رسمیت جلسات کمیته‌ها، حضور نصف بعلاوه یک اعضای دارای حق رأی الزامی است.

شرح وظایف کمیته‌های نمای مناطق:

الف- بررسی کمی و کیفی و اظهار نظر در خصوص طرح معماری نماهای اصلی و فرعی و جزییات اجرایی مربوطه

ب- بررسی انطباق نمای ارائه شده با پلان بنا

تبصره پنجم (۵):

زمان بررسی طرح نما در کمیته نمای مناطق حداکثر ده (۱۰) روز کاری و در کمیته بناهای شاخص حداکثر بیست (۲۰) روز کاری پس از ارجاع سیستمی مدارک به کمیته‌ها است. ساز و کار رعایت این زمان باید در فرآیند سیستمی پیش‌بینی شود.

تبصره ششم (۶):

درج نمای تأیید شده در پروانه عملیات ساختمانی الزامی است و صدور پروانه ساختمان بدون درج نمای تأیید شده در آن ممنوع است.

تبصره هفتم (۷):

نمای تأیید شده بناهای شهر تهران باید به نحو مناسبی در کارگاه ساختمانی پروژه نصب و در معرض دید عموم قرار گیرد.

تبصره هشتم (۸):

صدور گواهی پایان عملیات ساختمانی منوط به انطباق نمای اجرا شده با نمای مصوب است.

تبصره نهم (۹):

شهرداری تهران موظف است ظرف مدت یک ماه از زمان ابلاغ این مصوبه، گردش کار بررسی نما، در کمیته‌ها را تهیه و ابلاغ نماید.

ج) دبیرخانه هماهنگی و نظارت بر کمیته‌های نما:

این دبیرخانه در کمیسیون معماری و شهرسازی شورا مستقر است و وظایف آن به شرح ذیل است:

-ایجاد هماهنگی میان ناظرین شورا در کمیته‌های نما

- بررسی وضعیت و پایش عملکرد کمیته‌های نما

- ارائه گزارش عملکرد کمیته‌ها به شورا

تبصره:

مواردی که از سوی ناظر شورا گزارش می‌شود از سوی دبیرخانه مذکور پیگیری خواهد شد.

د) ضوابط ملاک عمل

ضوابط ملاک عمل جهت بررسی طرح نمای بناهای شاخص و عادی، مقررات ملی ساختمان، طرح‌های جامع و تفصیلی شهر تهران، مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، کمیسیون ماده پنج و شورای اسلامی شهر تهران، نشریات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و کلیه‌ی اسناد، قوانین مقررات فرادست حوزه شهرسازی و معماری است.

تبصره یکم (۱):

معاونت شهرسازی و معماری موظف است ضوابط طراحی و اجرای نمای بناهای شاخص، نمای ساختمان‌های عمومی و دولتی و همچنین ضوابط طراحی نما ویژه هر یک از مناطق شهر تهران و حوزه‌های هویتی ویژه را به همراه شیوه پایش حسن اجرای آن با توجه به اسناد فرادست حداکثر ظرف مدت یک سال پس از ابلاغ این مصوبه تهیه و جهت سیر مراحل تصویب به شورا ارائه نماید.

تبصره دوم (۲):

معاونت شهرسازی و معماری موظف است نسبت به ساماندهی و ارتقا هویت معماری و شهرسازی با الویت ساماندهی سیما و منظر فضاهای عمومی، میادین اصلی و مبادی ورودی شهر اقدام نماید.

ماده پنجم (۵) نظارت بر اجرا:

شهرداری تهران ملزم به پیش‌بینی فرآیندی جامع در راستای نظارت بر حسن اجرای مصوبات کمیته‌های نما به شرح ذیل می‌باشد.

۱. مسئولین و کارشناسان شهرسازی نواحی با بهره‌گیری از سامانه ناحیه‌محوری ملزم به بازدید سه مرحله‌ای از نحوه اجرای نماهای مصوب و درج اطلاعات در سامانه مذکور می‌باشند. نظارت بر حسن اجرای این موضوع بر عهده شهرداران نواحی است.

۲. گزارش اجرایی شدن مصوبات کمیته نما حین و بعد از عملیات ساختمانی توسط رئیس بازرسی فنی منطقه و مسئول شهرسازی نواحی ارائه و پیش از صدور گواهی پایان عملیات ساختمانی باید به تأیید کمیته نمای مربوطه برسد.

تبصره یکم (1):

اداره کل معماری و ساختمان، موظف است ظرف مدت شش‌ماه از ابلاغ این مصوبه، با هماهنگی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، نسبت به بازنگری در گزارش‌های مرحله‌ای به منظور گنجاندن اصلاحات مورد نظر کمیته‌های نما در گزارش‌های مرحله‌ای ساختمانی اقدام نماید.

تبصره دوم (۲):

دبیران کمیته‌های نما (بناهای شاخص و بناهای عادی)، موظف‌اند کلیه مصوبات، صورت‌جلسات و گزارش‌های کمیته‌ها را به دبیرخانه هماهنگی و نظارت بر کمیته‌های نما ارسال نمایند.

ماده ششم (6) رسیدگی به تخلفات:

1. مالکین ملزم به اجرای نقشه‌های مصوب در کمیته‌های نما و رعایت سایر ضوابط و مقررات مرتبط با نما هستند. در صورت عدم رعایت، تخلف ساختمانی یاد شده به کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها ارجاع می‌شود.

٢. معاونت شهرسازی و معماری ملزم به اصلاح فرم خلاف ساختمانی و درج مورد مربوط به تخلفات نما به عنوان یکی از موارد تخلفات ساختمانی است.

٣. مهندسین ناظر ملزم به نظارت بر اجرای صحیح مصوبات کمیته‌های نما از نظر طرح و کیفیت اجرا مطابق نقشه‌های مصوب و ارائه گزارش‌های مورد نظر هستند. چنانچه مهندس ناظر بر خلاف امر گواهی نماید و یا تخلف را به موقع به شهرداری اعلام نکند، مشمول تبصره ۷ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها شده و شهرداری مکلف است مراتب را به سازمان نظام مهندسی ساختمان برای طرح موضوع در شورای انتظامی اعلام نماید.

ماده هفتم (۷) فرآیند سیستمی:

معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران با همکاری سازمان فناوری و اطلاعات شهرداری مکلف است ظرف مدت شش‌ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این مصوبه بستر لازم برای انجام سیستمی کلیه فرآیندهای بررسی و رسیدگی به نماها در کمیته‌های نما را در سامانه شهرسازی فراهم نماید.

ماده هشتم (۸) نحوه‌ی پرداخت حق الزحمه اعضای کمیته‌های نما:

۱. حق‌الزحمه عضو ناظر کمیته‌های نما (نماینده شورا) توسط اداره‌کل اداری و اجرایی شورا و از محل اعتبارات شورا پرداخت می‌شود.

۲. حق‌الزحمه آن دسته از اعضای کمیته‌های نما که از کارکنان شهرداری تهران هستند مشروط به آنکه جلسات در خارج از ساعات کاری اداری تشکیل شود در قالب اضافه کار توسط شهرداری قابل پرداخت است.

٣. حق‌الزحمه سایر اعضای کمیته‌های نما از ردیف اعتبار مربوطه در بودجه سنواتی شهرداری تهران قابل پرداخت است.

ماده نهم (9) توجه به وضعیت انضباطی اعضا:

با توجه به اهمیت وضعیت انضباطی اعضای کمیته‌های نما، عدم حضور هر یک از اعضا در جلسات باید از ۴۸ ساعت قبل به دبیر کمیته مربوطه اعلام شود. غیبت بیش از سه جلسه متوالی یا مجموعا شش جلسه در طول یک سال شمسی بدون عذر موجه، موجب سلب عضویت در کمیته نما می‌شود و متخلف با اعلام اداره‌کل معماری و ساختمان، معرفی خواهد شد. تشخیص موجه بودن غیبت عضو ناظر بر عهده‌ی کمیسیون معماری و شهرسازی شورا و تشخیص موجه بودن غیبت سایر اعضا بر عهده اداره‌کل معماری و ساختمان است.

تبصره:

در صورتی که هر یک از اعضای دارای حق رای در کمیته نمای منطقه یا کمیته بناهای شاخص، در پرونده مطرح شده در جلسه، فعالیتی در مقام طراح، ناظر و یا مجری داشته باشد، در رابطه با آن پرونده حق رأی نخواهد داشت. در غیر این صورت متخلف شناخته شده و بر اساس ضوابط و مقررات با آنها برخورد خواهد شد.

ماده دهم (۱۰) انتشار عمومی:

در اجرای مصوبه- ابلاغی به شماره 160/2491/22522 مورخ 1397/08/02 مبنی بر «الزام شهرداری تهران به انتشار عمومی اطلاعات شهرسازی» شهرداری تهران مکلف است نمای تأیید شده برای هر پرونده شهرسازی را به صورت سه بعدی رنگی با راهنمای مصالح به کار رفته در آن، در قالب فایل‌های تصویری و pdf، به صورت بر خط بر روی نقشه اطلاعات مکانی شهر تهران در اختیار عموم شهروندان قرار دهد.

ماده یازدهم (۱۱) گزارش عملکرد:

شهرداری تهران (اداره‌کل معماری و ساختمان)، موظف است هر شش (۶) ماه گزارش عملکرد کمیته‌های نما را به شورا ارسال نماید.

تصویر مصوبه الحاق نشده است.